Poradnik po odmowie kredytu

Zdolność kredytowa

Współkredytobiorca po odmowie: ryzyka i różnica wobec poręczyciela

Dołączenie drugiej osoby do wniosku może pomóc w ocenie, ale wiąże obie strony odpowiedzialnością za cały dług.

Redakcja Po Odmowie Opublikowano Aktualizacja 7 min czytania

Ilustracja do artykułu: Współkredytobiorca po odmowie: ryzyka i różnica wobec poręczyciela

Po odmowie kredytu pojawia się często pomysł, żeby dołączyć do wniosku drugą osobę: partnera, rodzica, dziecko albo znajomego. Taka zmiana bywa realnie pomocna, bo bank ocenia łączne dochody i zobowiązania. Zanim jednak to zrobisz, trzeba zrozumieć, że druga osoba nie jest tylko „wsparciem w papierach”. Staje się odpowiedzialna za dług, a jej sytuacja finansowa zostaje powiązana z Twoją na lata.

Ten poradnik wyjaśnia różnicę między współkredytobiorcą a poręczycielem, opisuje ryzyka dla obu stron i pokazuje, czego warto dopilnować przed podpisaniem. Ogólny plan postępowania po odmowie znajdziesz na stronie co zrobić po odmowie kredytu krok po kroku.

Współkredytobiorca i poręczyciel: podstawowa różnica

Współkredytobiorca jest stroną umowy kredytowej. Razem z wnioskodawcą zaciąga zobowiązanie i zwykle odpowiada za całą kwotę wobec banku, a nie za połowę. Jego dochody są brane pod uwagę w ocenie zdolności, a zobowiązanie pojawia się w jego historii kredytowej.

Poręczyciel to osoba, która zobowiązuje się wobec banku do odpowiedzialności, jeśli dłużnik nie spłaci kredytu. Jego rola jest więc drugoplanowa, ale konsekwencje mogą być równie poważne. Poręczenie nie zawsze daje poręczycielowi dochód w ocenie wniosku, a bank może mieć różne możliwości dochodzenia należności.

Obie formy łączy jedno: osoba trzecia bierze na siebie ryzyko. Różnica polega na tym, czy robi to od początku jako współdłużnik, czy jako zabezpieczenie na wypadek problemów.

Poręczyciel: co warto wiedzieć osobno

Poręczenie pojawia się często wtedy, gdy wnioskodawca ma dochód, ale bank chce dodatkowego zabezpieczenia. Poręczyciel nie jest w tej rozmowie drugim kredytobiorcą, a jego odpowiedzialność zależy od treści umowy poręczenia. W praktyce oznacza to, że przed podpisaniem trzeba znać zakres tej odpowiedzialności: czy dotyczy całej kwoty, czy jej części, i co dzieje się z nią po spłacie.

Poręczyciel powinien też wiedzieć, że jego sytuacja nie zawsze poprawia wniosek. Dochód poręczyciela może być brany pod uwagę osobno albo wcale, zależnie od zasad banku. Dlatego nie zakładaj, że poręczenie automatycznie zwiększy szanse. Zapytaj bank, jakie znaczenie ma poręczenie w ocenie, i zapisz odpowiedź.

Warto też sprawdzić, czy poręczyciel ma własne zobowiązania wobec tego samego banku. Taka sytuacja może wpływać na to, jak bank ocenia ryzyko w obu relacjach, i nie zawsze jest oczywista na pierwszy rzut oka.

Co zmienia dołączenie drugiej osoby

Dodanie współkredytobiorcy może poprawić ocenę, bo łączne dochody są wyższe, a wspólne zobowiązania rozłożone na dwie osoby. Może też pogorszyć ocenę, jeśli druga osoba ma swoje zobowiązania, historię w BIK lub niestabilny dochód. Bank patrzy na obie sylwetki, a nie tylko na lepszą z nich.

Dołączenie drugiej osoby pomaga przede wszystkim wtedy, gdy jej dochód jest stabilny i udokumentowany, a jej zobowiązania są niskie. Może też zaszkodzić, jeśli druga osoba ma wysokie raty, opóźnienia w BIK albo krótki staż. Jeśli odmowa dotyczyła kredytu gotówkowego, przeczytaj też odmowa kredytu gotówkowego: co dalej, bo tam opisane są czynniki, które bank bierze pod uwagę przy takim produkcie.

Przykład hipotetyczny: załóżmy, że pierwsza osoba zarabia 4000 zł netto i płaci 1000 zł miesięcznie za zobowiązania, a druga zarabia 3000 zł netto i płaci 500 zł. Łącznie to 7000 zł dochodu i 1500 zł zobowiązań, czyli 5500 zł przed kosztami życia. Jeśli wspólny koszt życia to 3000 zł, a nowa rata wynosi 1200 zł, wynik wynosi 1300 zł. Taki rachunek pokazuje, że wspólna ocena może wyglądać inaczej niż indywidualna, ale nie przesądza o decyzji.

Przed złożeniem wniosku sprawdź raporty BIK obu osób. Opóźnienia i wpisy w BIG dotyczą każdego z nich, a bank widzi je łącznie. Wysoki limit na karcie jednej z osób również trafia do wspólnej oceny, tak jak w przypadku osoby wnioskującej samodzielnie, więc porządkowanie limitów warto zrobić przed dołączeniem drugiej osoby. Warto też rozważyć, czy druga osoba nie powinna najpierw uporządkować własnej historii w BIK, zanim dołączy do wniosku. Więcej o tym, jak czytać raport, opisuje artykuł jak pobrać i przeczytać raport BIK po odmowie.

Ryzyka dla współkredytobiorcy

Osoba, która dołącza do wniosku jako współkredytobiorca, bierze na siebie pełną odpowiedzialność za zobowiązanie. Nie ma znaczenia, czy korzysta z kredytu, czy tylko go współfinansuje. Jeśli wnioskodawca przestanie płacić, bank może zwrócić się do drugiej osoby o całość zadłużenia.

Najważniejsze ryzyka to:

  • odpowiedzialność za całą kwotę, a nie za część,
  • wpis zobowiązania do własnej historii w BIK, z możliwym wpływem na przyszłe wnioski, również wtedy, gdy nie korzysta się z pieniędzy,
  • opóźnienia w spłacie, które obciążają także jej raport,
  • trudność w wyjściu z umowy bez zgody banku i drugiej strony,
  • zmiana relacji rodzinnej lub towarzyskiej w razie sporu o pieniądze.

Dane o zobowiązaniu z opóźnieniem powyżej 60 dni bank może przetwarzać bez zgody klienta do 5 lat po wygaśnięciu zobowiązania, o ile minęło co najmniej 30 dni od poinformowania o takim zamiarze. Dotyczy to każdego współdłużnika, nie tylko tego, który opóźnił płatność.

Osobnym problemem jest rozstanie lub konflikt rodzinny. Zobowiązanie nie znika wtedy samo z siebie, a druga strona nadal odpowiada wobec banku. Ustalenia między osobami prywatnymi, na przykład o tym, kto spłaca, nie zmieniają tego, co wynika z umowy kredytowej. Dlatego warto ustalić zasady rozliczeń w osobnej umowie, pamiętając, że wiąże ona strony tylko między sobą.

Ryzyka dla wnioskodawcy

Wnioskodawca, który dołącza współkredytobiorcę, również ponosi ryzyko. Przede wszystkim zależy od tego, czy druga osoba będzie płacić i czy relacja się utrzyma. Jeśli dojdzie do konfliktu, zmiany planów lub sytuacji zdrowotnej, spłata może się zatrzymać, a obie osoby zostaną z zadłużeniem.

Wnioskodawca ma też większą kontrolę nad samym kredytem, bo to on najczęściej zarządza spłatą i kontaktem z bankiem. Ta przewaga bywa jednak pozorna, jeśli druga osoba nie ma wglądu w harmonogram i nie wie, kiedy pojawiają się problemy. Wspólne konto lub regularne potwierdzanie spłat pomaga uniknąć nieporozumień.

Wnioskodawca powinien też pamiętać, że zgoda drugiej osoby nie jest formalnością. Przed podpisaniem warto porozmawiać o tym, kto i z jakich środków będzie płacił, co się stanie w razie utraty dochodu i jak wygląda plan wyjścia z umowy.

Jeśli w najbliższym czasie planujesz zmianę pracy, przeprowadzkę albo większy wydatek, zaplanuj to razem z drugą osobą. Zmiana sytuacji zawodowej wpływa na możliwość spłaty raty przez obie strony, a rozmowa przed podpisaniem jest znacznie łatwiejsza niż po pierwszym opóźnieniu.

Jak przygotować się do wspólnego wniosku

Jeśli rozważasz współkredytobiorcę po odmowie, najpierw uporządkuj własną sytuację. Sprawdź, czy przyczyną odmowy nie była historia lub zobowiązania, których druga osoba nie może naprawić. Następnie:

  1. Przygotuj dokumenty dochodu obu osób, zgodnie z listą z artykułu dokumenty do ponownego wniosku kredytowego po odmowie.
  2. Ustal zasady spłaty na piśmie, z podziałem obowiązków i planem na wypadek utraty dochodu.
  3. Sprawdź warunki umowy dotyczące wypowiedzenia i wcześniejszej spłaty.
  4. Zapytaj bank, jak wygląda procedura wyjścia współkredytobiorcy z umowy, zanim ją podpiszesz.
  5. Sprawdź, czy bank wymaga osobnych oświadczeń lub zgód od drugiej osoby i czy są one spisane w umowie.

Jeśli wspólny wniosek ma być składany po odmowie, przygotuj też odpowiedź na pytanie, dlaczego druga osoba dołącza do kredytu. Bank może zapytać o relację i o to, czy dochód obu osób jest faktycznie wspólnie wykorzystywany. Spokojna, konkretna odpowiedź pomaga w rozmowie i pokazuje, że decyzja została przemyślana.

Przy większych decyzjach pomocne bywa spokojne zestawienie korzyści i ryzyk, a także konsultacja ze specjalistą. Jeśli chcesz najpierw poprawić własną zdolność, zobacz jak poprawić zdolność kredytową po odmowie. Doradca kredytowy z rejestru KNF może pomóc ocenić, czy wspólny wniosek ma sens, bez obiecywania wyniku. W sporze z instytucją zaczynaj od reklamacji, a jeśli nie przyniesie skutku, możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego.

Przed podpisaniem zrób jeszcze jedno: zastanów się, czy druga osoba rozumie, że odpowiada za całość, a nie tylko za połowę. Jeśli ma co do tego wątpliwości, to sygnał, żeby jeszcze raz przeczytać umowę i poprosić o wyjaśnienia.

Dobrze jest też usiąść razem nad harmonogramem spłat i zapisać, co każda ze stron zrobi, gdy pojawi się zaległość lub utrata dochodu. Taka rozmowa bywa niewygodna, ale pozwala uniknąć sytuacji, w której jedna osoba dowiaduje się o problemie dopiero z wezwania. Jeśli rozmowa kończy się sporem, warto zatrzymać się i zasięgnąć porady, zanim cokolwiek podpiszesz.

Najczęstsze pytania

Czy współkredytobiorca i poręczyciel to to samo?

Nie. Współkredytobiorca jest stroną umowy i zwykle sam zaciąga zobowiązanie, a poręczyciel odpowiada, jeśli dłużnik nie spłaca. Różnica wpływa na to, jak dług pojawia się w raportach i kiedy bank może się do kogoś zwrócić.

Czy po odmowie mogę dodać współkredytobiorcę do wniosku?

Możesz spróbować, ale bank oceni łączne dochody i zobowiązania obu osób. Nie ma gwarancji, że zmiana wniosku przełoży się na pozytywną decyzję.

Czy zobowiązanie współkredytobiorcy pojawi się w BIK?

Tak, zobowiązanie zwykle widoczne jest w raportach obu osób. Opóźnienia wpływają więc na historię każdego z nich, a nie tylko na osobę, która faktycznie płaci.

Czy mogę wycofać się z roli współkredytobiorcy?

Wycofanie się zwykle wymaga uzgodnienia z bankiem i nie zawsze kończy odpowiedzialność. Przed podpisaniem warto ustalić zasady wyjścia z umowy i zapisać je na piśmie.

Źródła i przepisy

Redakcja Po Odmowie

Piszemy dla osób, które usłyszały w banku „nie” i chcą zrozumieć dlaczego. Opieramy się na przepisach, materiałach BIK, KNF, UOKiK i Rzecznika Finansowego. Każdy tekst sprawdzamy przed publikacją i aktualizujemy, gdy zmieniają się zasady. Jak pracujemy

Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną ani ofertą kredytu. Decyzję kredytową zawsze podejmuje bank po własnej ocenie.